Geslachtschromsoom

Hiervoor werd vermeld dat chromosomen in homologe paren voorkomen. Homologe chromosomen zijn niet identiek maar zijn zeer gelijklopend en bevatten dezelfde genen in dezelfde volgorde maar daarom niet dezelfde allelen van die genen. Het deel over recombinatie ging over de uitwisseling tussen twee homologe chromsomen. Er is echter een paar dat een uitzondering is op de algemene regel: de geslachtschromosomen of allosomen.

Er zijn twee verschillende (niet homologe) chromosomen. Ze worden vaak het X-chromosoom en het Y-chromosoom genoemd. Het Y-chromosoom is veel kleiner dan het X-chromosoom en draagt slechts enkele genen. Daarom wordt het Y-chromosoom soms het lege chromosoom genoemd, maar leeg is wat overdreven.

Een man draagt twee X-chromosomen in elke cell. Deze X-chromosomen zijn homoloog en kunnen delen uitwisselen door recombinatie, net als een normaal chromosomenpaar. De pop heeft echter één X-chromosoom en één Y-chromosoom. Wanneer we dit XY paar vergelijken met ander chromosoomparen dat is het een raar paar want het bestaat niet uit twee homologe chromosomen. Vermits beide chromsomen voor het grootste deel niet homoloog zijn kunnen ze door recombinatie gaan (Er is echter gesuggereerd dat voor het kleinen homologe gedeelte tussen X en Y dit wel kan).

Dit verschil tussen man en pop heeft grote gevolgen.

Eerst en vooral: het X-chromsoom heeft genen die niet bestaan op het Y-chromsoom. Het cin gen (cin staat voor cinnamon) is zo'n gen. Dit gen komt in twee allelen:

cin+	normaal: zwart melanine
cin	cinnamon: bruin melanine

Het cin allel is recessive ten opzichte van het wild type. Dus voor de man (XX), hebben we de volgende combinaties:

Xcin+/Xcin+	normaal man
Xcin+/Xcin	normaal man/cinnamon
Xcin/Xcin	cinnamon man

De X is toegevoegd voor de duidelijkheid.
Maar hoe zit het met de pop (XY)?
Voor de hen zijn er slechts twee mogelijkheden: Xcin⁺/Y en Xcin/Y. Wat is de fysische verschijningsvorm (fenotype) voor deze twee genotypes?
Vermits het Y-chromosoom geen cin gen heeft wordt alles bepaald door dat ene cin gen op het X-chromosoom. Met andere woorden: het gen op het X-chromosoom bepaalt alleen het fenotype:

Xcin+/Y	normaal pop
Xcin/Y	cinnamon pop

Vermist de pop slechts één gen heeft in plaats van twee kan ze nooit split zijn voor cinnamon!

De eerste koppeling is een opwarmer: man x pop.

Koppeling 5.0: man x pop De genotypes zijn: XX and XY. De gameten van de man hebben allemaal een X-chromosoom. De gameten van de pop hebben een X of een Y. Het Punnett vierkant: Man X Pop X XX Y XY Zoals verwacht zijn de nakomelingen 50% mannelijk en 50% vrouwelijk.

Voor een echt voorbeeld kijk hier.